Watermolenroute

Watermolenroute

 

Vanaf de lente van 2020 ook de FARO Erfgoedapp (Watermolenroute) 

 

Fiets langs de beken op de grens van het Kempisch plateau en leer zo dit deel van GrensPark Kempen~Broek kennen. Onderweg ontdekt u op de mooiste plekjes 13 eeuwenoude watermolens waarvan er veel nog regelmatig draaien.

Stap af bij de molen en laat je door de molenaar of vrijwilliger het Verhaal van de molen vertellen.

Vanaf de lente van 2020 is in de Faro Erfgoedapp ook de Watermolenroute te vinden. Daar vind je veel extra (digitale) informatie over deze mooie watermolens op de oevers van de Bosbeek en Itterbeek.

WATERMOLENS BROODNOODZAKELIJK

In de middeleeuwen waren er in nagenoeg elke nederzetting die zich langs een waterloop situeerde een of meerdere watermolens. Dit was ook zo voor alle gehuchten en dorpen nabij de Bosbeek, Itterbeek en Abeek.

De watermolen was immers lange tijd de voornaamste bron van energie en hij werd gebruikt voor een uiteenlopend gamma van energievereisende activiteiten.

  • de graanmolen was de meest voorkomende; hij stond meestal onder toezicht
    van de heer en werd dan banmolen genoemd;
  • de slagmolen diende voor de productie van olie uit oliehoudende
    landbouwgewassen (o.a. vlas);
  • de volmolen zorgde voor het vilten van het linnen;
  • de spinmolen leverde drijfkracht voor de weefgetouwen;
  • de zaagmolen;
  • de papiermolen;
  • de schorsmolen zorgde voor het vermalen van eikenschors (eek) tbv de leerlooierij

Omwille van het geringe verval van de Bosbeek, de Itterbeek en de Aabeek behoren de meeste molens tot het onderslagtype. Daarbij werd stroomopwaarts van de molen een doorgaans rechte aftakkingssloot met gering verval gegraven zodat ter hoogte van de molen een kunstmatige waterval kon worden gebouwd die het molenrad aandreef waarna de molensloot stroomafwaarts de beek opnieuw vervoegde.

Vanaf de Industriële Revolutie begon de watermolen geleidelijk aan belang in te boeten. Het waren de graanmolens die het langst standhielden, sommigen tot na de Tweede Wereldoorlog. Op de Itterbeek, Abeek en Bosbeek werden verschillende molens gesloopt. Op de 3 beken komen echter tot op vandaag een belangrijke concentraties van watermolens voor.